Bu yazıda yatırımların ekonomik, teknik, finansal ve hukuki alanlardaki etkinliğini belirleyen, girişimciliğin olmazsa olmazlarından fizibilite raporunu ve nasıl yazıldığını anlattık.

Fizibilite ne demek?

Fizibilite sözcüğü TDK’nın sözlüğüne göre ‘yapılabilirlik’ anlamını taşır. Fizibilite en basit tanımıyla, bir projenin seçilmiş kıstaslara göre uygulanabilir olup olmadığının saptanmasıdır.

Fizibilite raporu nedir?

Bir yatırım projesinin, o yatırımı yapacak işletmenin politikasına uyup uymadığı ancak bir fizibilite raporuyla belli olur. Çünkü fizibilite raporu projenin ekonomik, teknik ve hukuki açıdan etkinliğini araştırır, ortaya bu konularla ilgili bilimsel gerçekler koyar. Öncelikle projenin gerçekten hayata geçirilip geçirilemeyeceğini belirler, sonra da seçilen kriterleri sağlayıp sağlayamadığını değerlendirir. Eğer projenin uygulanması yönünde karar alınırsa, son olarak bu uygulama için alternatif yaklaşım ve çözümler sunar.

Fizibilite raporu neden önemlidir?

Girişimlerin başarısının tek bir reçetesi yoktur, bir girişimin başarılı olmasının pek çok nedenini sayabiliriz. Ancak başarısızlık sebeplerinin başında planlama ve araştırma konusundaki yetersizlik gelir. Planlama ve araştırma safhaları için en önemli doneleri sunan fizibilite raporu, tam da bu yüzden girişimlerin olmazsa olmazıdır. Pazar, müşteriler ve çevre hakkındaki bilgiyi de artıran fizibilite raporu, iş fikirlerinle ilgili sorunları fark etmene ve bu sorunları çözerken bakman gereken alanları belirlemene de yardım eder.

Fizibilite raporu nasıl hazırlanır?

Fizibilite raporunu dilersen yeni bir yatırım fikrin için, dilersen mevcut iş modelini yenilemek ya da geliştirmek için yazabilirsin. Gerek kendi planların için, gerekse iş fikrini hayata geçirmek için ihtiyaç duyduğun kredi ve teşvikleri sağlayan kurumların talebiyle fizibilite raporu hazırlayabilirsin.

İdeal bir fizibilite çalışmasında aşağıdaki konularda araştırma yapmalı ve şu soruların cevaplarını aramalısın:

  1. Güncel pazar incelemesi:
    1. Üretmeyi düşündüğün mal çeşidi ya da ortaya koymak istediğin hizmet türü nedir? Özellikleriyle birlikte tanımla.
    2. Bu ürün veya hizmetin olası muhtemel satış fiyatı ne olacak?
    3. Bu ürün veya hizmeti hangi pazarda ne kadar miktarda satmayı düşünüyorsun? Satış dönemlerin ne olacak? İhracat, istihdam, katma değer gibi iktisadi faydaları neler olacak?
  2. Kuruluş yeri incelemesi:
    1. Ürün ya da hizmetinin maliyetleri ve buna karşılık sağlayacağı faydalar ne olacak?
    2. Yatırım için en uygun yer neresi? Bu soruyu hammadde, enerji, işgücü, pazara yakınlık, doğal şartlar, ulaşım imkanları, gelişme potansiyeli gibi faktörleri dikkate alarak cevaplamaya çalış.
  3. Mali inceleme:
    1. Toplam yatırım maliyeti nedir?
    2. Sabit ve değişken giderler hangileri?
    3. İşletme sermayesinin ihtiyaçları neler?
    4. Aylık ve yıllık nakit akışı ve finansman programın hazır mı?
    5. Üretim sonrası nakit akışın ne olacak?
    6. Yatırımın ne zaman kara geçecek?
  4. Teknolojik inceleme:
    1. Üretimde hangi teknik ve teknolojileri kullanacaksın?
    2. Alternatif üretim tekniklerin var mı? Farklı tekniklere göre farklı hammadde ve yardımcı maddeye ihtiyacın olacak mı?
    3. Hangi teknik ve hammaddenin hangi makina ve teçhizatı kullanmayı gerektirdiğini biliyor musun?
    4. Girdi-çıktı analizi yaptın mı?
    5. Yerleşme planın hazır mı?
    6. İnşaat ve montaj işleri için bir program çıkardın mı?
    7. İstihdam edeceğin personelin sayısı ve özelikleri belirli mi?
  5. Hukuki inceleme:
    1. Projeyi hazırlamaya başladığın andan itibaren, kuruluş yerini seçtiğin andan yatırımın hayata geçtiği ana, işletmenin üretime başladığı zamandan ürün ya da hizmetini pazarlamaya başladığın zamana kadar tüm aşamalarda hangi kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyman gerektiğini biliyor musun?

Tüm bu bölümleri gözden geçirip bölümlerin altındaki soruları cevaplandırdığında ortaya yeterli bir fizibilite çalışması çıkardın demektir. Eğer projenin uygulanabilir olduğuna kanaat getirirsen yatırım için bir ön proje hazırlayıp ardından uygulamaya geçebilirsin.


Gelir ve giderlerini kolayca takip edip enerjini işine büyütmeye ayırmak istiyorsan MikroX’i 15 gün ücretsiz olarak deneyebilirsin.