Ön muhasebenin ve genel olarak muhasebenin en önemli kalemlerinden biri olan gelir tablosu, şirketlerin gelecekleri hakkında önemli kararları vermesine de yardımcı olan hayati bir tablodur. Bu yazıda gelir tablosunun içeriği ve hazırlık sürecine dair tüm detayları bulabilirsin. 

Gelir gider takibini Excel yerine MikroX’te hazırlamak sana ne fayda sağlar?

Mali müşavir kimdir ve ne iş yapar?

Muhasebecini nasıl seçmelisin?

Muhasebenin ana fonksiyonlarından biri de raporlamadır. Raporlamanın yapılabilmesi içinse iki tür mali tablo kullanılır: Bilanço tablosu ve gelir tablosu. Bu yazıda ikinci tablodan yani gelir tablosundan bahsedeceğiz.

Gelir tablosu nedir?

İşletmelerin hepsinin kâretmek için kurulduğu konusunda herhalde hepimiz hemfikirizdir. Kâr, bir işletmenin başarı göstergelerinden biridir. Bir şirket ne denli kar ederse o denli başarılıdır.  İşte gelir tablosu dabir firmanın tarihi belirli bir dönem içinde elde ettiği gelirlerle yine aynı dönem içinde yaptığı giderleri, bu gelir ve giderler ile yaptığı faaliyetlerin sonucunda dönem sonunda ulaştığı kar ve zararı gösteren mali tablodur.

Peki gelir tablosunun içerdiği bölümler nelerdir? Yani gelir tablosu nasıl hazırlanır?

Gelir tablosunun bölümleri

  • Brüt satışlar: Brüt, üzerinden kesinti yapılmamış demektir. İlgili dönemdeki satışların toplamı brüt satışlar kısmına kaydedilir. Yurt içi, yurt dışı ve diğer satışlar başlıklarını içerebilir.
  • Satış indirimleri: Satış iadeleri, satış iskontoları ve diğer indirimler bu bölüme yazılır.
  • Net satışlar: Brüt satışlardan indirimler çıkarıldıktan sonra kalan kısım bu bölüme kaydedilir.
  • Maliyetler: Bir ürün ya da hizmeti satılacak duruma getirmeden önce harcadığın para (üretim ya da satın alma) maliyettir.
  • Faaliyet giderleri: Bu kısımda belirli dönem içinde yapılan araştırma-geliştirme giderleri, pazarlama giderleri ve genel yönetim harcamaları yer alır. Kısacası işletmenin varlığını sürdürmek için harcadığı tüm giderler bu kaleme dahildir. Ofis çalışanlarının maaşları, reklam için yapılan harcamalar, telefon faturası, iş yeri kirası gibi giderler bu bölümde bulunur.
  • Faaliyet kârı ya da zararı: Gelir tablosunun ilk özet satırı burası. İşletmenin faaliyetleri sonucunda elde ettiği kârya da zararı burada görebiliriz. Net satışlardan maliyetleri ve faaliyet giderlerini çıkararak bulabiliriz.
  • Diğer faaliyetlerden olağan gelirler: Şirketin ana faaliyeti dışındaki faaliyetlerinden elde edilen gelirler bu bölüme kaydedilir. Örneğin işletmenin bankadaki mevduat hesabının faiz kazancı ya da alınan komisyonlar, ek kazançlardır ve bu bölüme eklenebilir. Aşağıdaki tabloda bu bölüme eklenebilecek diğer başlıkları görebilirsin.
  • Diğer faaliyetlerden olağan giderler: Şirketin ana faaliyet alanı dışındaki giderler de bu kısma yazılır. Aşağıdaki tabloda bu bölüme eklenebilecek başlıkları görebilirsin.
  • Finansman giderleri: Yabancı kaynaklar elde etmek için katlanılan masraflar (uzatılan borç vadesi için kesilen vade farkı faturası ya da banka teminat mektubu masrafı gibi)
  • Olağan kâr ya da zarar: Bu kısım gelir tablosundaki ikinci özet bölümüdür. Ana faaliyetler haricindeki faaliyetlerin sonucunda edilen kâr ve zarar buraya kaydedilir. Hesabı şöyle yapılır: Faaliyet kârı / zararı + Diğer faaliyetlerden olağan gelir – Diğer faaliyetlerden olağan giderler – Finansman gideri = Olağan kâr / zarar
  • Olağan dışı gelirler: Yukarıdaki bölümler dışında kalan, sürekli olmayan ve beklenmeyen tüm gelirler bu gruba girer.
  • Olağan dışı giderler: Yukarıdaki bölümler dışında kalan, sürekli olmayan ve beklenmeyen tüm giderler bu gruba girer.
  • Dönem kârıya da zararı: Tablonun üçüncü özet bölümü bu kısımdır. İşletmenin başarını bu bölümden anlayabiliriz. Bu kısmın artı durumda olması şirketin başarılı olduğunu gösterir. Şöyle hesaplanır: Olağan kâr / zarar + Olağan dışı gelirler – Olağan dışı giderler = Dönem kârı / zararı
  • Vergi: Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)ismiyke de anılır. Gelir tablosunun dönem kârı üzerinden hesaplanır. İşletmenin türüne göre Gelir Vergisi veya Kurumlar Vergisi olarak geçer.
  • Dönem kârıya da zararı: Tablonun dördüncü ve son özet bölümüdür. Dönem kârı üzerinden yapılan vergi kesintisi sonrasında hesaplanır. Bu hesap şöyle olur: Dönem kârı – vergi = Dönem net kârı. Eğer kar edilmezse dönem zararı, dönem net zararı demektir. Zarar eden işletme gelir vergisi de ödemez.

ÖRNEK GELİR TABLOSU

A – BRÜT SATIŞLAR
1- Yurt içi satışları
2- Yurt dışı satışları
3- Diğer Gelirler
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-)
1- Satıştan iadeler (-)
2- Satış iskontoları (-)
3- Diğer indirimler (-)
C- NET SATIŞLAR
D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-)
1- Satılan Mamuller Maliyeti(-)
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti(-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti(-)
4- Diğer Satışların Maliyeti(-)
E- FAALİYET GİDERLERİ (-)
1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-)
2- Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-)
3- Genel yönetim giderleri (-)
FAALİYET KÂRI VEYA ZARARI
F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR
1- İştiraklerdan temettü gelirleri
2- Bağlı ortaklıklardan Temettü Gelirleri
3- Faiz gelirleri
4- Komisyon gelirleri
5- Konusu kalmayan karşılıklar
6- Menkul kıymet satış kârı
7- Kambiyo kârları
8- Reeskont faiz gelirleri
9- Diğer olağan gelir ve kârlar
G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-)
1- Komisyon giderleri (-)
2- Karşılık giderleri (-)
3- Menkul kıymet satış zararı (-)
4- Kambiyo zararları (-)
5- Reeskont faiz giderleri (-)
6- Diğer olağan gider ve zararlar (-)
H- FİNANSMAN GİDERLERİ (-)
1- Kısa vadeli borçlanma giderleri (-)
2- Uzun vadeli borçlanma giderleri (-)
OLAĞAN KÂR VEYA ZARAR 
I- OLAĞAN DIŞI GELİR VE KÂRLAR
1- Önceki Dönem Gelir ve Kârları
2- Diğer Olağan Dışı Gelir ve Kârlar
J- OLAĞAN DIŞI GİDER VE ZARARLAR (-)
1- Çalışmayan kısım gider ve zararları (-)
2- Önceki dönem gider ve zararları (-)
3- Diğer olağan dışı gider ve zararları (-)
DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI
K- DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-)
DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI 

Gelir ve giderlerini kolayca takip edip enerjini işine büyütmeye ayırmak istiyorsan MikroX’i 15 gün ücretsiz olarak deneyebilirsin.