İş fikrini hayata geçirip şirketini kurdun. İşler de tıkırında, e harika! Peki gelirini kademe kademe artırırken, ödemen gereken vergi türü hakkındaki bilgilerini de güncel tutuyor musun?

Haydi Gelir Vergisi’ni tüm detaylarıyla inceleyelim.

Gelir Vergisi nedir?

Gelir Vergisi, gerçek kişilerin kurduğu şahıs şirketlerinin, bir takvim yılı (1 Ocak – 31 Aralık) içerisinde sağladığı kâr/gelir üzerinden devlete ödediği vergidir. Bu gelirler, gerçek kişinin bir takvim yılı içerisinde elde ettiği mal satışı, gayrimenkul veya menkul varlıkların getirisi, serbest meslek faaliyetleri sonucunda elde edilen kazançlar (avukatlık, muhasebecilik, kendi hesabına çalışan doktor vs.), zirai faaliyetler sonucunda elde edilen gelirler ile kanunda sayılan diğer gelirlerdir.

Gelir Vergisi, Türk Vergi Sistemi’nin dolaysız vergi türlerinden biridir. Dolaysız olmasının sebebi, mükellefin vergisini kendisinin ödemesi, vergi yükünün başkalarına devredilememesidir.

Kimler Gelir Vergisi öder? 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu esaslarına göre, gerçek kişilerin gelirleri Gelir Vergisi’ne tabidir. Peki Gelir Vergisi’nin mükellefleri kimlerdir?

  • Türkiye’de yerleşmiş olanlar
  • Bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla kalanlar
  • Resmi daire ve işletmelerde ya da merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı ülkelerde oturan Türk vatandaşları

Bu mükellefler, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri tüm kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir. İkametgâhı Türkiye’de olmayan gerçek kişiler ise dar mükellef kabul edilir; onlar yalnızca Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir.

Serbest meslek erbabı da Gelir Vergisi’ne tabidir. Serbest meslek makbuzu da kessen, fatura da kessen bu vergiye dahil olursun.

Gelir Vergisi nasıl ve nereye ödenir?

Gelir Vergisi, mükelleflerin her Mart ayının 25’ine dek ilgili vergi dairesine sunmak zorunda oldukları Gelir Vergisi Beyannamesi ile birlikte, ikametgâhlarının bulunduğu vergi dairesi ve iş yerlerinin bağlı bulunduğu vergi dairesine ödenir. Ödeme aynı zamanda bankalar aracılığıyla da gerçekleştirilebilir.

Gelir Vergisi Beyannamesi nedir ve nereden temin edilir?

Gelir Vergisi, mükellefin ya da vergi sorumlusunun beyanı üzerine tarh olunur. (Tarh, “vergi koyma” demektir.) Beyan da ancak gelirin göstergesi niteliğindeki Gelir Vergisi Beyannamesi ile gerçekleştirilir. Gelir Vergisi Beyannamesi’ni Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) web sitesinin ilgili bölümünden temin edebilirsin.

Eğer, e-beyanname uygulamasından faydalanıyorsan, beyannameyi elektronik ortamdan, kanuni olarak teslim etme süresinin bittiği iş gününde, saat 24:00’e kadar gönderebilirsin.

Gelir Vergisi ne zaman ödenir?

İki eşit takside bölünen Gelir Vergisi’nin ilk taksidi mart ayının sonuna dek, ikinci taksidi ise temmuz ayının sonuna kadar ödenmelidir. Eğer gelirin, yalnızca basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan oluşuyorsa, ilk taksidi şubat ayının, ikincisini ise haziran ayının 25. günü akşamına dek ödeyebilirsin.

Gelir Vergisi dilimleri ve oranları nelerdir?

Gelir Vergisi dilimleri ve oranları her yıl değişir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 103’üncü maddesinde yer alan Gelir Vergisi’ne tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2018 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir:

Gelir Vergisi Matrahı   Oran
14.800 TL’ye kadar ise à %15
14.800 – 34.000 TL arasında ise 14.800 TL’si için, 2.220 TL; fazlası %20
34.000 – 80.000 TL arasında ise 34.000 TL’si için, 6.060 TL; fazlası %27
80.000 TL’den fazlaysa 80.000 TL’si için, 18.480 TL (ücret gelirlerinde 120.000’den fazlasının 120.000 TL’si için 29.280 TL); fazlası %35

Gelir Vergisi nasıl hesaplanır?

Gelir Vergisi hesabı, ilk bakışta karmaşık görünse de oldukça basittir. Her ne kadar devlet ödeyeceğin Gelir Vergisi’ni sana hesaplanmış olarak verse de, sen de bu hesabı  kolayca yapabilir, böylece net kârını önceden bilebilirsin.

Gel, yukarıdaki bilgileri baz alarak iki ayrı Gelir Vergisi hesabı yapalım:

İlk duruma uygun örnek:

Bir sene içinde 10.000 + KDV tutarında gelir elde ettiğimizi, 3.500 TL’lik de giderimizin olduğunu düşünelim. Bu durumda;

Gelir: 10.000 TL (Satış faturasının KDV’siz tutarı)

Gider: 3.500 TL (işin maliyeti veya üreticiye ödediğimiz miktar)

Gelir – Gider = Kâr (Gelir Vergisi Matrahı) denklemine göre; 10.000-3.500 = 6.500 TL kâr elde ettik. BU tutar, ilk vergi dilimine (14.800 TL’ye kadar) denk geliyor; bu yüzden Gelir Vergisi oranımız %15 olmalı. Buna göre, ödeyeceğimiz Gelir Vergisi miktarı; 6.500 TL’nin %15’i olan 975 TL’dir.

İkinci duruma uygun örnek:

Durumu biraz daha karmaşıklaştırmak adına, sene içinde 30.000 TL’lik bir kâr elde ettiğimizi düşünelim. Bu durumda, tabloda ikinci dilime giriyoruz.

30.000 – 14.800 = 15.200

15.200’ün %20’si = 3.040 TL

3.040 + 2.220 = 5.260 TL (Gelir Vergisi)

Not: Gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden (sağlık, eğitim harcamaları, bağışlar vb.) Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinde belirtilen indirimler yapılabilir.

Bol kazançlar!

MikroX öneriyor:

Gelir Vergisi ve diğer vergi tiplerinde ödeme gününü kaçırmak istemiyorsan, hazırladığımız takvim infografiğine bir göz at. 🙂


Gelir ve giderlerini kolayca takip edip enerjini işine büyütmeye ayırmak istiyorsan, MikroX’i 15 gün ücretsiz olarak deneyebilirsin.