Matrah artırımının muhasebe kaydını bu yazıda anlattık.

Matrah nedir?

Bir kazancın vergi miktarını belirlerken temel olarak alınan, kazançtan giderler çıktıktan sonra geri kalan bölüme matrah denir. Matrah, kısaca verginin miktarını belirlemek için temel alınan değerdir.

Matrah hesabı nasıl yapılır?

Matrah, belirli bir tutar üzerinden (ad valorem matrah) veya vergiye konu olan şeyin özelliklerine göre (spesifik matrah) olarak hesaplanabilir. İlk matrah tipinde malın veya hizmetin nakdi değeri üzerinden hesaplama yapılırken ikinci türdeki matrahta malın fiziksel özellikleri esas alınır. Mesela içkiler alkol oranına, araçlar motor hacmine göre vergilendirilir ve bunlar matrah hesabına göre yapılır.

Matrah artırımı nedir?

Vergi matrahı artırımı, Maliye Bakanlığı tarafından yapılan vergi incelemesinden ek vergi ödeyerek kaçınmanı sağlayan bir uygulamadır. Geçmiş dönem vergi beyanlarını belli oranlara göre artırırsan yapılan incelemelerden muaf olabilirsin. Böylece Maliye Bakanlığı matrah artırımı yaptığın yıllar için inceleme yapmaz ve o yıllar için senden vergi talep edip ceza kesmez.

Matrah ve vergi artırımından kimler faydalanır?

  • Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri
  • Gelir ve Kurumlar Stopaj Vergisi mükellefleri
  • Katma Değer Vergisi mükellefleri

Matrah artırımına ilişkin muhasebe kaydı

Kurumlar Vergisi Matrah Artırımı

ABC Ltd. Şti’nin 2013, 2014, 2015 ve 2016 yıllarında zarar beyan ettiğini düşünelim. Buna göre Kurumlar Vergisi mükelleflerinin, artırımda bulunmak istedikleri yılla ilgili olarak verdikleri beyannamelerde, zarar beyan edilmiş olması veya indirim ve istisnalar nedeniyle matrah oluşmaması ya da hiç beyanname verilmemiş olması durumunda

  • 2013 takvim yılı için 36.190 TL’den
  • 2014 takvim yılı için 38.323 TL’den
  • 2015 takvim yılı için 40.701 TL’den
  • 2016 takvim yılı için 43.260 TL’den az olamaz.
Yıllar Vergi Oranı (%)[1] Artırılan Matrah Hesaplan vergi
2013 20 36.190,00 7.238,00
2014 20 38.323,00 7.664,60
2015 20 40.701,00 8.140,20
2016 20 43.260,00 8.652,00
      31.694,8

Mükellefin bu tutarları defaten ödemek istemesi durumunda muhasebe kaydı şöyle olmalıdır:

——————————————-/——————————————-

689 DİĞ.OL.DIŞ.GİD.ZAR (KKEG)         31.694,80

               360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR    31.694,80

…….numaralı kanun kapsamında Kurumlar Vergisi matrah artırımı

————————————————————————————-

Mükellef tutarları 18 ay taksitle ödemek isterse muhasebe kaydı şöyle olmalıdır:

Söz konusu hesaplamada Yİ-ÜFE olarak 3.750 TL hesaplandığını varsayalım:

——————————————-/——————————————-

689 DİĞ.OL.DIŞ.GİD.ZAR (KKEG)         31.698,55

      368 TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ    31.694,80

       381 GİDER TAHAKKUKLARI                                                3.750,00

……. numaralı kanun kapsamında Kurumlar Vergisi matrah artırımı

————————————————————————————-

Önemli Not: Vergi matrahı beyan eden Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri verdikleri yıllık beyannamelerde (ihtirazi kayıtla verilenler dahil) vergiye esas alınan matrahlarını, bu kanunun yayımı tarihini izleyen ikinci ayın sonuna dek

  • 2013 takvim yılı için %35
  • 2014 takvim yılı için %30
  • 2015 takvim yılı için %25
  • 2016 takvim yılı için %20 

oranından az olmamak üzere artırırlar.

Mükellef kurumun 2015 takvim yılı vergiye esas matrah tutarı 100.000 TL ise, bu mükellef af kanunundan yararlanmaya karar verdiyse 2015 yılı için belirlenen katsayı olan %25 ile vergi matrahını çarpmalıdır:

100.000,00 x 0,25 = 25.000 TL

Çıkan bu tutar üzerinden ise;

25.000 x 0,20 = 5.000 TL’lik bir vergi hesaplayıp beyan etmelidir.

Mükellef bu tutarları defaten ödemek isterse muhasebe kaydı şöyle olur:

——————————————-/——————————————-

689 DİĞ.OL.DIŞ.GİD.ZAR (KKEG)         5.000,00

                360 ÖDENECEKJ VERGİ VE FONLAR  5.000,00

…….numaralı kanun kapsamında Kurumlar Vergisi matrah artırımı

————————————————————————————-

KDV Matrahı Artırımı

Katma Değer Vergisi (KDV) mükellefleri, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri beyannamelerdeki (ihtirazi kayıtla verilenler dahil) hesaplanan KDV’nin yıllık toplamı üzerinden

  • 2013 yılı için %3,5
  • 2014 yılı için %3
  • 2015 yılı için %2,5
  • 2016 yılı için %2 
  • 2017 yılı için %1,5 

oranından az olmamak üzere belirlenecek KDV’yi, vergi artırımı olarak bu kanunun yayımı tarihini izleyen ikinci ayın sonuna kadar beyan ederler.

25.10.1984 tarihli ve 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ve geçici 17. maddesine göre tecil-terkin uygulamasından faydalanan mükellefler için artırıma esas tutarın belirlenmesinde, tecil edilen vergiler hesaplanan vergiden düşülür.

ABC A.Ş., 2015 yılı KDV kapsamında vergi affından yararlanmaya karar verdi diyelim. Mükellef kurumun 2015 yılı hesaplanan KDV toplamı 5.000.000 TL’dir.

2015 yılı için artırılacak oran: %2,5

2015 yılı için hesaplanan Vergi: 5.000.000 x 0,025 = 125.000,00 TL

Mükellefin bu tutarları defaten ödemek istemesi durumunda muhasebe kaydı şöyle olur:

——————————————-/——————————————-

689 DİĞ.OL.DIŞ.GİD.ZAR (KKEG)         125.000,00

              360 ÖDENECEKJ VERGİ VE FONLAR  125.000,00

…….numaralı kanun kapsamında KDV matrah artırımı

————————————————————————————-

Mükellef bu tutarları 18 ay taksitle ödemek isterse muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olur. (Söz konusu hesaplamada Yİ-ÜFE olarak 16.550 TL hesaplandığını varsayalım.)

——————————————-/——————————————-

689 DİĞ.OL.DIŞ.GİD.ZAR (KKEG)         141.550,00

          368 TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ    125.000,00

          381 GİDER TAHAKKUKLARI                                                16.550,00

…….numaralı kanun kapsamında KDV matrah artırımı

————————————————————————————-


Tüm bu işlemleri ön muhasebe programları ile kolayca tamamlayabilirsiniz.

Gelir ve giderlerini kolayca takip edip enerjini işine büyütmeye ayırmak istiyorsan MikroX’i 15 gün ücretsiz olarak deneyebilirsin.